रावणवधाख्यं महाकाव्यम्‌ १

भट्टिकाव्यमिति लोके प्रथितं रावणवधमहाकाव्यं विदुषाम्‌ अतीव प्रियम्‌ । अस्य कर्ता भट्टिः । एतत्पदं तु भर्तृशब्दस्य प्राकृतं रूपम्‌ इति के चित्‌ कथयन्ति । अस्य क वेर्देशकालमतादिविषये नाधिकं जानीमो वयम्‌ । कविरात्मनो विषये न कि मपि क थयति । काव्यस्यान्ते तु एकं पद्यमुपलभ्यते यत्‌ किञ्चित्‌ कवेर्विषयं द्योतयति...

संस्कृत कन्नडनाटक प्रदर्शनम्‌

बेन्गळूरु २००९ वर्षस्य अक्टोबरमासस्य दशमदिनान्के शनिवासरे सायं ६३० समये बेन्गळूरुनगरस्य जयनगर तृतीय ब्लाक्‌ प्रदेशे स्थिते एन्‌एम्‌के आर्‌वि महा विद्यालये भासमहाकवि विरचितस्य बालचरितम्‌ इति रूपकस्य अभिनयप्रदर्शनं समुपक ल्पितमस्ति । अभिनयभारती नाटक वृन्दं बेन्गळूरु पूर्णप्रज्ञविद्यापीठस्य सहयोगेन एतद्रूपकस्य अभिनय प्रदर्शनं करिष्यति । एन्‌एम्‌के आर्‌वि महाविद्यालयस्य मन्गल मण्टपसभान्गणे नाटक...

मुग्धभक्तिः (चतुर्थदृश्यम्‌) (पञ्चमं दृश्यम्‌)

शिवभक्त गृहम्‌ शिवभक्तः शिवानुग्रहेण दोषमुक्तोऽस्मि । राज्ञा सत्यं ज्ञातम्‌ । क्षणादेव मां मोचितवान्‌ । शीघ्रं गृहं च प्रेषितवान्‌ । पुत्री पूजां क र्तुं गता किं न प्रत्यागता ? विलम्बस्य किं कारणम्‌ ? (दूरतः प्रेक्ष्य) पुत्री आगच्छन्ती दृश्यते । सुष्ठु । पुत्री (प्रविश्य) पितः, मया पूजा...

मुग्धभक्तिः (तृतीय दृश्यम्‌)

(शिवदेवालयः) शिवभक्त पुत्री (देवमुद्दिश्य) स्वामिन्‌ सर्वजगन्नाथ भक्त बान्धव शन्कर । पूजां गृहाण देवेश भक्तामनुगृहाण च ।। शन्कर, अभयन्कर, मम पितरं राजपुरुषः प्रसभं नीतवान्‌ । अतोऽहं त्वां पूजयितुं प्रपन्न । कृ पया मया क्रि यमाणां पूजां गृहाण । न वेद्मि वेदं न च वेद्मि मन्त्रं जानामि...

मुग्धभक्तिः (द्वितीयदृश्यम्‌)

(शिवभक्त स्य गृहम्‌) शिवभक्तः चिन्तयामि शिवमेव सन्ततं पूजयामि शिवमेव सर्वदा । कीर्तयामि शिवनाम निश्चलं साधयामि शिवसन्निधिं सदा ।। पुत्री, सिद्धोऽस्मि देवालयं गन्तुम्‌ । फलपुष्पधूपदीपनैवेद्यादिकं सर्वं संन्नद्धम्‌ । त्वं गृहरक्षायां तिष्ठा । देवालयादागत्य तुभ्यम्‌ आहारं दास्यामि । पुत्री जनक , तथैव भवतु । (सहसा राजपुरुषः प्रविशति)...

लघुनाटकम्‌ मुग्धभक्तिः (प्रथमदृश्यम्‌)

(शिवभक्त स्य गृहम्‌ । शिवभक्तः तस्य पत्नी, पुत्री च दृश्यन्ते रन्गे) शिवभक्तः (गायति) गन्गाधर परमेश्वर निहतासुर शम्भो परिपालय करुणालय सक लानतबन्धो । विधुशेखर विनिवारय मम दुर्मतिजातं परिदर्शय मार्गं मम मुक्ते रिह सुलभम्‌ ।। भगवन्‌, शन्कर, आ बहोः कालात्तव पादाब्जपरिचर्यारतेऽपि मयि किं न प्रसीदसि ? कुरुकृपाम्‌...

नवरात्रोत्सवः

भारतीयाः उत्सवप्रियाः । वत्सरे प्रतिदिनं यः कोऽपि उत्सवः यत्र क्व ापि प्रचलत्येव । तत्र नवरात्रोत्सवः अन्यतमः । अयमेव दसरामहोत्सवः इति मैसूरुनगरे महता वैभवेन अनुष्ठीयते । अयमुत्सवः जनोऽत्साहं नितरां प्रवर्धयति । निखिलं नगरं विद्युद्दीपेन अलन्कृतम्‌ । जनाः मैसूरुमुखाः सन्दृश्यन्ते । सचिवाः अधिकारिणश्च इममुत्सवं यशस्विनं कर्तुं यतन्ते...

नारायणाय नमः

चम्पूरामायणे बालकाण्डे महाविष्णुस्तुतिरारभ्यते। प्रबन्धरत्नमिदं श्री भोजराजेन विरचितमिति किंवदन्ती । परन्तु तस्य ग्रन्थस्य काण्डपुष्पिकासु श्री विदर्भराजविरचिते चम्पूरामायण इत्यादि कथ्यते। सुप्रसिद्धो परमारवंशजो भोजराजः शृङ्गारप्रकाशदिग्रन्थकर्ता मालवराज्यशासक आसीत्‌। मालवविदर्भौ भिन्नदेशौ। पुराणविदर्भदेश आधुनिकमहाराष्ट्रे विन्ध्यगिरर्दक्षिणतो वर्तते। पुराणमालवराज्यं विन्ध्यदुत्तरत्र आसीत्‌। अतः भोजराजाख्यो चम्पूरामायणकर्ता धारानगरराजाद्विविच्यः । चम्पूविरचयिता । भोजदेशश्च विदर्भदेशस्यापरनामासीत्‌ । प्रवरसेनो भोजदेव...

स्यमन्तकोपाख्यानम्‌

सत्राजित्‌ सूर्यस्य परमो भक्तः । सः द्वारकाया निर्गत्य वन; वसन्‌ तपस्तेपे । तुष्टः रविः तस्मै स्यमन्तकं नाम मणिं प्रादात्‌ । धृतमणिः सत्राजित्‌ द्वारकां प्रविवेश । भ्राजमानं तं दूरतः दृष्टवा नागराः सूर्य एवेति मेनिरे । कृष्णः रविं प्रसाद्य स्यमन्तकं नाममणिं धृत्वा सत्राजिदायातः इति अवोचत्‌ । पौराः...

अर्थनीतिः

जितात्मा सर्वार्थैः संयुज्यते । आधुनिकार्थशास्त्रं आशादास्यं अन्गीकरोति । अशाजयः आर्यार्थ शास्त्रस्य विक्रमः । एवं कौटिल्यार्थशास्त्रं आध्यात्मिक म्‌ । अर्थः अध्यात्मा च न विरोधिनौ किन्तु पूरकौ । अध्यात्मसिञ्चितार्थशास्त्रस्य आधारस्तंभाः चत्वारः अलभ्यलाभः, लब्धपरिरक्षणम्‌, रक्षितविवर्धनम्‌ वृद्धस्य तीर्थेषु प्रतिपादनञ्च । अलभ्य लाभः पादर्थौत्पत्तिप्रक्रि यां प्रतिपादयति । रक्षितविवर्धनं पुनरुत्पादनातन्त्रं तनुते...
  • वार्ता

    पाकिस्थाने उग्रवादिनां कृत्यम्‌

    इस्लामाबाद्‌उग्रवादिनां जन्मभूमौ पाकिस्थाने तेषां दुष्कृत्यानि मितिम्‌ अतीत्य प्रवर्तन्ते । ह्यः बुधवासरे चण्डा उग्रवादिनः खैबर्‌प्रान्ते विश्व विद्यानिलये...

    January 21st, 2016 | Read more