हास्यकणिका

एकदा कश्चिद्‌ शस्यप्रेमी एकं चिकित्सकमुपजगाम । उभयोः नमस्कारप्रकारो जात । चिकित्सकोऽपृच्छत्‌, श्रूयते यद्‌ भवान्‌ कदाचिदपि अस्वस्थः न जातः, पुनः अद्य किञ्चिद्‌ भवन्तं खिन्नं पश्यामि , किं तत्रकष्टास्य कारणम्‌ । जनोऽब्रवीत्‌ सत्यमेव श्रतं भवता, मयाऽद्य किञ्चिद्‌ दुःखमनुभूतं अत एव पलायित इव भवन्त उपेतः। भवान्‌ वैद्यः क्रियतां...

प्रेरक प्रसंगः – प्रज्ञा

गुरुनानक स्य आश्रये संत क बीरः समागतः । संतः क बीरस्य बुद्धिपरीक्षणार्थं गुरुनानक महोदयेन कबीराय एक पणकं (पैसा) प्रेषितम्‌ । अनेन पणकेन तद्वस्तु क्रे यः येन भोजने शतं जना तृप्ताः भवन्तु इति संदेशश्च कथितः । पणकं गृहीत्वा क बीरमहोदयेन हिंग क्रीतः, भोजनाय दालभण्डारे हिंग्व मिश्रणं...

विनोदाय न तु नोदनाय

एकः ग्रामः । तत्र प्रवचनकारेण एकः प्रवचनकार्यक्रमः व्यवस्थितः आसीत्‌ । निर्दिष्टदिने प्रवचनकारः वेदिकां प्रविष्टवान्‌ । सभान्गणे एकः ग्रामीणः हरितरान्कवेण विभूषितः विराजमानः आसीत्‌ । तेन विना न कोऽपि आसीत्‌ । सभान्गणे । किं भोः ! न कोऽपि अत्र दृश्यते ! प्रवचनीयं वा न वा? इति पप्रच्छ...

नीतिकथा दृष्टं न सत्यायत

नारायणो नाम क श्चन प्रौढशालायाः एक स्याः मुख्योपाध्यायः । स निराडम्बरः दाक्षिण्यपरश्च । स्वगृहकृ त्यं निमित्तीकृत्य स्वसेवकानपि न पीडयति स्म । एक दा सः ग्रामान्तरं गत्वा बहुभिः वस्त्रपात्रसम्भारैः सह गृहं प्रतिनिवर्तते स्म । तेन सः अन्यः यात्रिकः तमेव ग्रामं प्रति आगच्छति स्म । उपाध्यायस्य तस्य...

व्यंग्य बाणः मृत्युरेव शुभास्पदः

नारीणां निन्दनं कुर्वन्नेक दा यज्ञदत्तकः, देवदत्तमवोचद्‌ यत्‌ नार्यस्तु विषमेव स्युः । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा देवदत्त उवाच यत्‌, अहो ! सौन्दर्यसम्पन्नो मृत्युरेष सदां शुभः ।।

विनोदवाच

उत्तर भारते क श्चिदट्टशूलो महानभूत्‌ बुभुक्षुरेक आयातः वीक्ष्य स्वपरिवेषकम्‌ ।। धीमन्तं तं केरळीयं विचिन्त्यापृच्छदादरात्‌ । कि यत्संवत्सरानत्र मित्र त्वं कर्मकार्यसि ।।? संवत्सरान्पञ्चदश कर्मकार्यस्मि भोः सुहृत्‌ ।। धीमान्‌ शूरः केरळीयः कथं स्वाधीनमापणम्‌ । समुद्‌घाटितवान्‌ नासि ? सेवकोऽह्यापि वर्तते ।। सत्यम्‌; स्वामी तु वर्षति केरळीयो हि नेतरः...

भेकवृश्चिकौ

कश्चिद्‌ भूमौ सर्पन्‌ झरस्य कस्यचित्‌ तटमाससाद । क थं झरमिमं तरेयमिति चिन्ताकुलः तत्रैव कञ्चित्‌ स्थूलं भेक मपश्यत्‌ । वृश्चिकः अभाणीत्‌ मित्र ! भेक ! मामेनं झरं तारय । अहं तव पृष्ठं आश्लिष्य वर्ते इति । मण्डूकः प्रत्युवाच सखे ! त्वं खलु दुष्टः ! बालाग्रेण तीक्ष्णेन...

निमेषाः

इक्ष्वाकु राजपुत्रः निभिः । सः धर्मात्मा जातु सहस्रसंवत्सरं सत्रमेक मारभत । तदर्थं कुलपुरोहितं वसिष्ठं होतारं वरयामास । तस्य वरणस्यानुष्ठाने आत्मनोऽसामर्थ्यं प्रकटयन्‌ वसिष्ठ आह राजन्‌ ! नाक पतिना सहस्राक्षेण पञ्चशतवर्षानुष्ठेययागार्थं प्रथमतरमेवाहं वृतो अस्मि । अतः नाधुना तव सत्रे होतृपदवीमधिरोढु समर्थः । तत्परिसंवाप्त्यनन्तरमागतस्तवापि ऋत्विग्‌ भविष्यामीति । निमिस्तु...

कारागृह वासं इच्छुक्तः

कारागृहे उषित्वा सुखेन स्थास्यामि इति मत्वा कश्चन कारागृहं गन्तुं निश्चितवान्‌। किमपि अकार्यं कृतं विना कारागृहवासं न लभ्यते। एकदा एवं मार्ग मध्येसमूहे गच्छतः कस्यचन मस्तके ताडयन्‌ स्वामिन्‌ अहमेव एनं ताडितवान्‌ क्षम्यताम्‌ इत्यवदत्‌ । एषः भ्रान्तः इति मन्ये, यःकोऽपि ताडयित्वा अहमेव ताडितवानिति वदति वा ? इत्युक्त्वा अग्रे...

चोरेण कृत अश्व विक्रयम

कश्चित्‌ चोरः अश्वमेकं चोरयित्वा विक्रयार्थं विपणिं नीतवान्‌। ग्राहकः एकः आगत्य अश्वस्य मौल्यम्‌ कियदिति पृष्टवान्‌ । चोरितः अश्वस्य मौल्यं चोरः कथं जानाति ? भवानेव वदतु इत्युक्तवान्‌ । अश्व त्वदीयः खलु, त्वमेव वद इति ग्राहकः अवदत्‌ । चोरः पञ्चशतं रूप्यकाणि इति । पञ्च सहस्र रूप्यक मौल्य अश्वस्य...
  • वार्ता

    पाकिस्थाने उग्रवादिनां कृत्यम्‌

    इस्लामाबाद्‌उग्रवादिनां जन्मभूमौ पाकिस्थाने तेषां दुष्कृत्यानि मितिम्‌ अतीत्य प्रवर्तन्ते । ह्यः बुधवासरे चण्डा उग्रवादिनः खैबर्‌प्रान्ते विश्व विद्यानिलये...

    January 21st, 2016 | Read more