विजया

विजयायाः मातापितरौ अतीव सन्तुष्टौ आस्ताम्‌  तां परिणेतुं माधवः अङ्गीकारं दत्तवान्‌ इत्यतः। सुतायाः विवाहः सम्पत्स्यते, सा सुखेन पत्या सह नूतनं कुटुम्बम्‌ आरम्भयिष्यति इति तयोः हर्षः आसीत्‌। विजयायाः मानसं तु द्वेधा चिन्तयति स्म। सा नगरे कस्याञ्चाित्‌ पाठशालायाम्‌ अध्यापिका। परिणयात्‌ पूर्वम्‌ एव उद्योगं त्यक्तुं न इच्छति स्म। ‘स्त्री...

लघुकथा – सामान्यानां उपयोगाय एव

विज्ञानी एडिसनस्य नाम वयं सर्वे जानीमः एव । सः कदाचित्‌ चिन्तितवान्‌ ‘‘ मया मतदानपञ्जीकरणयन्त्रं निर्मातव्यम्‌’’ इति । निरन्तर चिन्तनेन सः तादृशस्य यन्त्रस्य निर्माणे समर्थः जातः एव। यन्त्रस्य स्वाम्यम्‌ अपि सम्पादितं तेन । ‘‘एतस्मात्‌ मया प्रभूतं यशः सम्पाद्येत ’’ इति अभावयत्‌ सः । राष्ट ́ाध्यक्षाय तत्‌...

व्यर्थव्ययी भवादृशः

एकदा भिक्षुकः कश्चिद्‌ देवदत्तम्‌ अयाचत। दयार्द्रः स तदा तस्मै शतं रूप्याणि दत्तवान्‌।। दत्त्वा च तमपृच्छद्‌ यत्‌ कथमेषा दशा तव ?। बभूवेति मदीयाऽस्ति जिज्ञासा तत्र मां वद।। तस्य तत्प्रश्नमाकर्ण्य भिक्षुकः प्रत्युवाच यत्‌। व्यर्थव्ययम्‌ अहं चाऽपि करोमि स्म भवादृशः।।

कदाचित्‌ सम्मतोऽप्यहम्‌

एकदा कलहे जाते गृहकार्ये भयङ्करे । देवदत्तस्य पत्नी सा पतिमेवम्‌ उवाच यत्‌ ।। केनाऽपि मद्विचारेण त्वं तु न सम्मतः कथम्‌ । त्वं किं मां सर्वथा मूर्खां प्रमत्तां चाऽपि मन्यसे?।। तस्या आक्रोषशम्‌ आकर्ण्य देवदत्तो विहस्य तु । भार्यां विनम्रभावेन तदैव निजगाद य यत्‌ ।। न हि...

सुधर्मा प्रश्नमञ्चा ४९ उत्तराणि

३१९ स्मृतिषु उक्ता: पञ्चायज्ञा: देवयज्ञ:, ब्रह्मयज्ञ:, भूतयज्ञ:, पितृयज्ञ:, मनुष्ययज्ञ: । ३२० श्रुतिषु उक्ता: पञ्चा यज्ञा :अग्निहोत्र:, दर्शपूर्णमस:, चातुर्मास्यं, पशुयज्ञ,: सोमयज्ञ: । ३२१ रामेण चरित: मार्ग: इति रामायणं शब्दस्य अर्थ :। ३२२ केसरी अञ्जनादेव्या: पति: । २२३ अगस्त्यऋषि: श्रीरामं आदित्यहृदयं उपदिष्टवान्‌ । ३२४ ऋषिकेशे भरत देवालय:...

सुधर्मा प्रश्नमञ्चा ५०

३२५ क: आम्बिकेय: ? ३२६ दन्तवक्त्रस्य सहोदर: क: ? ३२७ सौबलेय: क: ? ३२८ क: शान्तनव: ? २२९ मागध: क: ? ३३० क: सैन्धव: ? (उत्तराणि अग्रिम सञ्चािकायां)

कथा – वृक्षारोपणम्‌

एल्जेअर्बुफ्ये – सुप्रभातम्‌ ! अहो ! लेखकमहोदय। किं सर्वं कुशलम्‌ ? लेखक: – आम्‌, सर्वं कुशलम्‌। किं भवान्‌ विश्वयुद्धावसरेऽपि वृक्षान्‌ आरोपयति स्म। एल्जेअर्बुफ्ये  – आम्‌, श्रुतमासीत्‌ भीषणं युद्धं प्रवर्तत इति। किन्तु तेन मम किम्‌ ? अहं तु स्वस्य कार्ये संलग्न एव आसम्‌। लेखक: – (स्वगतं)...

ज्ञानविनोद

पण्डितमान्य – कश्चन सुरयामहतो हत। पण्डितमान्य  सत्यम्‌। सुरया महत अपि हननं भवितुमर्हति। पण्डितमान्य – महत अपि हननं भवेत्‌। अत्र तु तथा नास्ति भो! कश्चित्‌ पुरुष सुरया आमहत सन्‌ (रोगग्रस्त सन्‌) हत इति अन्वयार्थ।। –डा० दीपकभट्ट, मैसूरु

लघुहास्यम्‌ : धनाशा

कस्यचित्‌ तटाकस्य तीरप्रदेशे सञ्चारतो मित्रयो प्रकटनफलकमेकमदृश्यत। तस्मिन्नेवमालिखितम्‌ ‘ अस्मिन्‌ तडागे निमज्जनं नरं कश्चिदुद्धरति चेत्‌ तस्य रूप्यकपञ्चाकस्य पारितोषिकं दीयते। यदि कश्चित्‌ अत्र मृतस्य शवमुद्धरति चेत्‌ तस्य रूप्यकपञ्चाकस्य पारितोषिकं दीयते। यदि कश्चित्‌ अत्र मृतस्य शवमुद्धरति चेत्‌ तस्य दशरूप्यकाणि दीयन्ते इति । एतद्वाचयित्वा मित्रयो धनार्जनाशा संजाता। तत्रैक जले...

The Old Familiar Faces

आसन्‌ ममपि सुहृद सहचारिणश्च क्रीडासु ये सह मया व्यचरन्‌ बहुत्र । शालादिनेषु नयमेवमभूम तुष्टा सर्वेऽपि मे परिचिता सुतरां गतास्ते ।। I HAVE had playmates, I have had companion In my days of childhood, in my joyful schooldays All, all are gone, the old familiar faces.
  • वार्ता

    पाकिस्थाने उग्रवादिनां कृत्यम्‌

    इस्लामाबाद्‌उग्रवादिनां जन्मभूमौ पाकिस्थाने तेषां दुष्कृत्यानि मितिम्‌ अतीत्य प्रवर्तन्ते । ह्यः बुधवासरे चण्डा उग्रवादिनः खैबर्‌प्रान्ते विश्व विद्यानिलये...

    January 21st, 2016 | Read more